همانطور که می دانید یک استارتاپ در طول عمر خود معمولاً از مسیری شامل مراحل زیر عبور می کند:

  • تیم سازی (تشبیه شده به گلدان)
  • تولید حداقل محصول قابل ارائه (MVP)
  • اعلام موجودیت قانونی (ثبت شرکت)
  • سرمایه پذیری (ورود سرمایه گذار خطرپذیر یا فرشته! به استارتاپ و شروع «جنگ بزرگ»)

نترسید، نا امید نشوید، به ناچار هر استارتاپی برای گذر از مرحله بلوغ و بزرگ شدن، نیاز به پیروزی در جنگ بزرگ دارد. این جنگ با ورود یک سرمایه گذار به تیم استارتاپی شروع می شود. اینکه بنیانگذار (فاندر) و هم بنیانگذاران (کوفاندرها) هر کدام چه سهمی از سود آتی استارتاپ را ببرند همیشه جای سوال بوده و خواهد بود و متاسفانه طبق آمارها، 60% از استارتاپ ها در این مرحله به دلیل بروز اختلافات، از هم می پاشند! اما قبل از اینکه وارد این جنگ شویدباید آماده شوید.

به عبارت دیگر، قبل از اینکه یک شتابدهنده یا سرمایه گذار ریسک پذیر یا سرمایه گذار فرشته بخواهد روی تیم استارتاپ سرمایه گذاری کند، باید هم بنیانگذاران تکلیفشان را با خودشان بدانند و از قبل به فکر این روز یا همان جنگ بزرگ باشند.

روش امتیازی

میبایست از همان اول در انتخاب هم تیمی ها و همبنیانگذاران دقت شود. معیارهای زیادی برای یک هم تیمی یا هم بنیانگذار در حوزه منابع انسانی استارتاپ ها آورده شده که شما باید با توجه به ویژگی های شخصیتی و فنی و مهارتی و حرفه ایِ آنها یک جدول مشابه جدول زیر برای اعضای تیم بسازید:

جدول تقسیم سهام بین هم بنیانگذاران استارتاپ
جدول تقسیم سهام بین هم بنیانگذاران استارتاپ

سپس با توجه به جمع امتیازات (بهتر است ضرایب ویژگی ها نیز در جمع امتیازات لحاظ گردد) مشخص می شود که هر عضو تیم چند درصد از سهام استارتاپ یا شرکت را دارد. در این روش هر عضو تیم می تواند این جدول را برای سایر اعضای تیم پر کند و سپس اطلاعات از همه اعضا دریافت شود و میانگین امتیازات در جدول نهایی وارد گردد.

ضمناً سرویسهای آنلاینی هم مانند founders.com و tac.ir و … وجود دارند که می توانند به شما ایده های خوبی برای شاخص های امتیازدهی بدهند.

روش VEST (روش پیشنهادی نوتاش)

روش وست، فرآیند تصمیم گیری قطعی در مورد سهام هر کوفاندر را به تعویق می اندازد. در این روش ابتدا یه هر کوفاندر یک درصد یکسان سهام داده می شود. بطور مثال در مورد جدول بالا از همان ابتدا به هر کوفاندر 25% سهام تعلق می گیرد. البته این سهام به مرور زمان و در طی همکاری دراز مدت و به شرط تعهد کاری، به اعضای تیم اختصاص داده می شود، به این ترتیب که در

  • سال اول: هر نفر 10% سهام
  • سال دوم: هر نفر 15% سهام
  • سال سوم: هر نفر 20% سهام
  • سال چهارم: هر نفر 25% سهام

را برداشت میکند. اما چرا؟

خب فرض کنید در پایان سال اول برای یکی از اعضای تیم مسئله حاد یا وضعیت جدیدی پیش بیاید که دیگر قادر به همکاری با سایرین نباشد. بدیهی است فردی که در ابتدای کار یک استارتاپ، آن تیم را (خواسته یا ناخواسته) تنها می گذارد و هزینه های غیبت خود را به دوش سایرین می اندازد و تا رسیدن به نتیجه و میوۀ اصلی و کاملِ استارتاپ صبر نمیکند، نمی تواند از تمام آن میوه سهمی (25%) داشته باشد. ولی به اندازۀ همان مقداری هم که در پیشبرد کارها سهیم بوده میبایستی پاداش خود را نیز دریافت کند (10%).

در واقع تنها زمانی کوفاندرها مجاز به برداشت کامل سهم خود هستند که یک دورۀ کامل (در این مثال: 4 سال) متعهدانه در خدمت تیم باشند.

این مدل از تقسیم سهام افراد را به همکاری درازمدت با یکدیگر تشویق می کند تا نهایتا به سهم اصلی خود از سود استارتاپ (25%) دست پیدا کنند. لازم به ذکر نیست که الباقی سود (سود تقسیم نشده در سالهای اول تا سوم) در صندوق شرکت یا استارتاپ محفوظ و در سال چهارم قابل تقسیم است.

نکات مهم

در ادامه چند نکته مهم و برخاسته از تجارب استارتاپ های مختلف را با هم مرور می کنیم:

  • شتابزده عمل نکنید
  • ذهنتان فقط در گیر ایدۀ اولیه و یا مالکان آن نشود، زیرا اجرای ایده به مراتب مهمتر است
  • بهتر است حداقل سهام یک کوفاندر 10% باشد
  • بیشترین تعداد کوفاندرها معمولاً 4 نفر است. کمتر بهتر!
  • تفاوت چشمگیر بین سهم کوفاندرها به شدت چالش برانگیز است
  • همسان بودن سهام ها نیز در رای گیری ها و تصمیمگیری ها و تصمیم سازی ها مشکل ساز می باشد
  • در مورد سهام کوفاندری که پس از گذشت چند هفته یا ماه و حتی در برخی موارد، سال، به جمع کوفاندرهای قبلی پیوسته زیاد سخت نگیرید و به ایشان هم سهامی مشابه اعطا کنید. به طور مثال در مورد تیم مورد بحث بالا، اگر بعد از شش ماه از شروع کار استارتاپ یک کوفاندر جدید به تیم اضافه شد و تیم کوفاندری از 4 نفر به 5 نفر افزایش پیدا کرد، سهم جدید هر کوفاندر 20% می شود.
  • در تصمیماتِ تقسیم سهام از احساسات شخصی یا گروهی پیروی نکنید
  • مجموع سهام کوفاندرها حداقل 51% کل سهام استارتاپ یا شرکت باشد. مخصوصاً بعد از ورود سرمایه گذاران کلان و یا خریداران سهام خرد

Leave a comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *